Zabezpieczenia przeciwpożarowe konstrukcji stalowych – dlaczego stal potrzebuje tarczy?

Choć stal kojarzy nam się z ogromną wytrzymałością, w starciu z ogniem ma słaby punkt. Już przy temperaturze około 450-550°C stal traci swoją nośność – staje się plastyczna jak plastelina, co może doprowadzić do nagłego zawalenia się całego budynku. Zabezpieczenie ppoż. konstrukcji stalowej ma za zadanie „kupić czas”, czyli odizolować metal od wysokiej temperatury tak długo, jak to możliwe.

Przed czym chronią zabezpieczenia?

• Przed katastrofą budowlaną: To najważniejszy cel – budynek musi stać, dopóki wszyscy go nie opuszczą.
• Przed stratami materialnymi: Stal zabezpieczona odpowiednią powłoką po mniejszym pożarze może nadawać się do renowacji, zamiast do całkowitej rozbiórki.
• Przed szybkim nagrzewaniem: Powłoki izolacyjne sprawiają, że temperatura stali rośnie bardzo powoli.

Kiedy trzeba wykonać zabezpieczenia?

Zabezpieczenie konstrukcji stalowej jest konieczne, gdy pełni ona funkcję nośną (przeczytaj więcej o nośności – odnośnik do centrum wiedzy klasy odporności ogniowej) budynku. Dotyczy to:

1. Hal przemysłowych i magazynowych (szczególnie wielkopowierzchniowych).
2. Szkieletów wieżowców i biurowców.
3. Antresol, schodów ewakuacyjnych i słupów wsporczych w budynkach użyteczności publicznej.

Jakie materiały się stosuje?

Metodę dobiera się w zależności od tego, czy zależy nam na estetyce, czy na najniższym koszcie:

• Farby pęczniejące (systemy reaktywne): Najpopularniejsze rozwiązanie estetyczne. Wyglądają jak zwykła farba, ale pod wpływem gorąca zmieniają się w grubą, sztywną pianę (tzw. „meringue”), która tworzy gruby pancerz izolacyjny wokół belki.
• Natryski ogniochronne: Specjalne masy (często na bazie cementu lub wermikulitu), które nanosi się grubą warstwą. Są bardzo skuteczne i tanie, ale wyglądają „surowo”, dlatego stosuje się je głównie w garażach lub nad sufitami podwieszanymi.
• Płyty ogniochronne (obudowy sztywne): Obudowanie słupów czy belek płytami (np. gipsowo-kartonowymi typu F lub silikatowo-cementowymi). Tworzą estetyczne, „kanciaste” wykończenie, które łatwo pomalować.

Wskazówka: Aby dobrze dobrać grubość zabezpieczenia, specjalista musi wyliczyć tzw. wskaźnik masywności kształtownika (U/A). Im cieńszy element stalowy, tym szybciej się nagrzewa i tym grubszej warstwy ochrony potrzebuje.